Czy można pożyczać nieistniejące pieniądze? Czy ja mogę tak postąpić? Otóż mogę tak postąpić. Pozwala mi na to ustawa Prawo wekslowe i czekowe.

Weksel trasowany

Chcę kupić u dewelopera mieszkanie za 100 tysięcy złotych, ale nie mam pieniędzy. Bank odmawia mi kredytu. Idę zatem do dewelopera i proponuję mu, że dam mu papier (weksel trasowany), na którym napiszę, że 100 tysięcy złotych za ten papier zapłacę mu w grudniu 2020 roku (wykup weksla). Deweloper zgadza się. Wierzy mi, a obecnie gotówka nie jest mu potrzebna. Papier (weksel) chowa do sejfu. Po pół roku rozpoczyna nową inwestycję i potrzebne mu są pieniądze na zakup cegły. Proponuje zatem właścicielowi cegielni: „kupię od ciebie cegłę, ale nie mam pieniędzy, mam natomiast weksel trasowany na sumę 100 tysięcy złotych z terminem wykupu w 2020 roku”. Właściciel cegielni zgadza się przyjąć weksel. Mówi, że zbiera pieniądze na posag dla córki, która ma 5 lat, więc jest mu wszystko jedno, czy ma pieniądze w banku, czy weksel w sejfie. Jednakże po 2 latach nadarza mu się okazja kupienia działki pod budowę nowej cegielni. Znowu kontrahentowi płaci wekslem trasowanym.

Jest rok 2020, muszę wykupić weksel, zebrałam tylko 20 tysięcy złotych, ale idę do posiadacza weksla i mówię mu „wykupię ten weksel, płacąc za niego gotówką w kwocie 20 tysięcy złotych i nowym wekslem trasowanym na 80 tysięcy złotych”.

Czy już rozumiesz? Weksel był środkiem płatniczym, choć nie był pieniądzem. Był moim długiem, który krążył między różnymi osobami. Wykorzystanie weksla trasowanego jako środka płatniczego jest bardzo słabe w naszej gospodarce. Powodem tego jest brak zaufania do wystawcy i późniejszych jego posiadaczy, z których każdy ma obowiązek podpisać się na wekslu i przyjąć za niego odpowiedzialność. Polega ona na tym, że ostatni posiadacz weksla może żądać spłaty od każdej z osób podpisanych na wekslu, jeśli jego wystawca nie wykupi go w terminie. Wzrost zaufania może zapewnić żyrant (poręczyciel, gwarant), który podpisze się na wekslu. Gdyby mój weksel podżyrował np. pan Kulczyk, zapewne deweloper byłby gotów go przyjąć.

Dla uproszczenia wywodu pominięto sprawę odsetek i dyskonta występujących w obrocie wekslowym.